Ustawa o sądownictwie



USTAWA O SĄDOWNICTWIE
z dnia 28 marca 2019 r.
Rozdział I
[PRZEPISY OGÓLNE]
Artykuł 1.
Niniejsza ustawa ma na celu ustalenie zasad funkcjonowania władzy sądowniczej w Republice Bialeńskiej.
Artykuł 2.
1. W Republice Bialeńskiej władzę sądowniczą sprawuje Sędzia Ludowy.
2. Sędzia Ludowy wydaje wyroki w imieniu Republiki Bialeńskiej.
3. Sędzia Ludowy wydaje postanowienia i zarządzenia w przypadkach określonych w ustawie.
Artykuł 3.
Do zadań Sędziego Ludowego należy:
a) orzekanie w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych; b) orzekanie o zgodności aktów normatywnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu;
c) dokonywanie powszechnie obowiązującej wykładni prawa;
d) rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między konstytucyjnymi organami państwa.
ROZDZIAŁ II
[SĘDZIA LUDOWY]
Artykuł 4.
Sędzią Ludowym może zostać osoba:
a) posiadająca obywatelstwo bialeńskie;
b) cechująca się nieposzlakowaną opinią oraz autorytetem społecznym;
c) posiadająca wystarczającą wiedzę prawniczą do sprawowania funkcji.
Artykuł 5.
1. Sędziego Ludowego powołuje i odwołuje Prezydent Republiki Bialeńskiej.
2. Obywatel mianowany przez Prezydenta na sędziego musi przed rozpoczęciem orzekania uzyskać pozytywną opinię Parlamentu Republiki Bialeńskiej wyrażoną zwykłą większością głosów.
3. Mianowanie obywatela po raz kolejny do pełnienia funkcji sędziego nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozytywnej opinii Parlamentu.
4. Parlament Republiki Bialeńskiej może z ważnych przyczyn wycofać pozytywną opinię. Wówczas Prezydent jest zobowiązany do niezwłocznego odwołania Sędziego Ludowego.
Artykuł 6.
1. W przypadku, gdy Sędzia Ludowy jest związany z daną sprawą, Prezydent powołuje Doraźnego Sędziego Ludowego według procedury z art. 5.
2. Za związanie z daną sprawą uznaje się w szczególności:
  a) pozostawanie stroną bądź świadkiem w postępowaniu;
  b) wyrażanie publicznie swojego zdania dotyczącego sprawy;
  c) pozostawanie autorem bądź współautorem aktu normatywnego, którego sprawa dotyczy.
ROZDZIAŁ III
[POSTĘPOWANIE SĄDOWE]
Artykuł 7.
1. Postępowanie sądowe w Republice Bialeńskiej jest dwuinstancyjne.
2. Od wyroku Sądu Ludowego w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych rozpatrywanych w I instancji każda ze stron postępowania może złożyć apelację w terminie nieprzekraczającym 72 godzin od wydania wyroku przez sędziego.
3. Jeśli Prezydent uzna apelację za zasadną, może powołać Doraźnego Sędziego Ludowego według procedury z art. 5.
Artykuł 8.
1. Stronami postępowania w procesie cywilnym są powód i pozwany.
2. Każda strona postępowania cywilnego może powołać adwokata, który będzie jej reprezentantem podczas procesu cywilnego.
3. Stronami postępowania w procesie karnym są oskarżyciel publiczny i oskarżony.
4. Oskarżony może powołać swojego adwokata, który będzie jego reprezentantem podczas procesu karnego.
Artykuł 9.
1. Oskarżycielem publicznym jest Prezes Policji Krajowej, a w sprawach dotyczących obronności – Dowódca Sił Zbrojnych.
2. W przypadku, gdyby oskarżonym miała być osoba zobowiązana do pełnienia funkcji oskarżyciela publicznego – tymczasowego oskarżyciela publicznego wyznacza Prezydent Republiki Bialeńskiej.
3. Prezydent może pełnić rolę tymczasowego oskarżyciela publicznego, jeżeli panuje wakat na danym stanowisku, osoby wymienione w ust. 1 są w sposób zapowiedziany nieobecne, wykazują się przedłużającą się nieaktywnością, nie rozpoczną czynności w terminie ustalonym przez sędziego lub Trybunał bądź są oskarżonym w postępowaniu.
4. Oskarżyciel publiczny może wyznaczyć oskarżyciela posiłkowego, który będzie go zastępował w dowolnej sprawie, posiadając również prawo złożenia aktu oskarżenia.
5. W przypadku, gdy oskarżyciel publiczny dwukrotnie na piśmie odmówi złożenia aktu oskarżenia w sprawie, pokrzywdzony może zrobić to osobiście, zyskując status oskarżyciela prywatnego.
Artykuł 10.
1. Postępowanie cywilne zaczyna się od wniesienia przez powoda pozwu zawierającego precyzyjnie wyrażone roszczenia powoda wobec pozwanego wraz z podstawą prawną.
2. Postępowanie karne zaczyna się od wniesienia aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego lub oskarżyciela prywatnego.
Artykuł 11.
1. Sędzia Ludowy w drodze postanowienia oddala powództwo, jeżeli uzna, iż wniesiona sprawa nie ma charakteru sprawy cywilnej.
2. Sędzia Ludowy w drodze postanowienia odmawia wszczęcia postępowania karnego w fazie jurysdykcyjnej, jeżeli uzna, iż akt oskarżenia został wniesiony przez nieuprawnioną osobę lub zachodzą inne ustawowe przesłanki braku podlegania odpowiedzialności karnej przez podejrzanego.
3. Na powyższe postanowienia przysługuje stronom zażalenie w trybie apelacji. W razie uznania apelacji, sprawa trafia do ponownego rozpatrzenia przez specjalnie powołanego Doraźnego Sędziego Ludowego w I instancji. Od wydanego wówczas wyroku stronom przysługuje prawo do apelacji na zasadach ogólnych.
Artykuł 12.
1. Po przyjęciu pozwu albo aktu oskarżenia sędzia oddaje głos każdej ze stron postępowania lub jej reprezentantowi, poczynając od oskarżyciela lub powoda.
2. Każda ze stron postępowania może zgłosić dowolną ilość dowodów w sprawie. O dopuszczeniu dowodu do sprawy decyduje sędzia w trakcie rozprawy.
3. Po wypowiedzi jednej ze stron postępowania lub przedstawieniu przez nią dowodu, druga strona może prosić sędziego o wygłoszenie riposty.
Artykuł 13.
1. Sędzia powołuje świadków lub biegłych na wniosek stron postępowania lub z własnej inicjatywy.
2. Świadkiem jest osoba posiadająca osobistą oraz bezpośrednią wiedzę o procedowanej sprawie i postępowaniu stron.
3. Biegłym jest osoba posiadająca specjalistyczną i przydatną dla toczonego procesu wiedzę dotyczącą tematyki postępowania, a nie będąca stroną postępowania.
4. Prawo do zadawania pytań świadkom i biegłym ma sędzia oraz strony postępowania.
5. Stawiennictwo świadków i biegłych jest obowiązkowe, a nieusprawiedliwiona nieobecność jest karana.
Artykuł 14.
Po rozpatrzeniu wszystkich dopuszczonych dowodów, strony mogą wygłosić mowę końcową. Następnie sędzia ogłasza wyrok.
Artykuł 15.
Wszystkie wątpliwości w sprawie rozstrzyga się na korzyść oskarżonego bądź pozwanego.
Artykuł 16.
1. Podczas trwania postępowania strony mogą się wypowiadać tylko w określonych ustawowo przypadkach lub za zgodą sędziego.
2. Wypowiedzi stron postępowania naruszające ustęp 1 niniejszego artykułu lub wypowiedzi osób niebędących stronami postępowania ani powołanymi przez sędziego świadkami lub biegłymi, mogą zostać przenoszone do działu „Kosz”.
3. Opinia publiczna może dyskutować na temat procesu w odrębnych tematach założonych na „Placu Zielonym”.
ROZDZIAŁ IV
[TERMINY W POSTĘPOWANIU SĄDOWYM]
Artykuł 17.
1. Odpowiedź oskarżonego lub jego reprezentanta musi nastąpić w ciągu 72 godzin od złożenia aktu oskarżenia.
2. Odpowiedź pozwanego lub jego reprezentanta musi nastąpić w ciągu 72 godzin od złożenia pozwu.
3. W przypadku braku odpowiedzi uznaje się rezygnację strony postępowania z tego prawa.
4. Terminy, o których mowa w ustępach 1 oraz 2 niniejszego artykułu, w uzasadnionych przypadkach mogą zostać wydłużone przez sędziego, jednak o nie więcej niż 96 godzin.
Artykuł 18.
1. Wygłoszenie riposty może mieć miejsce w terminie nie dłuższym niż 72 godziny od wypowiedzi lub prezentacji dowodu.
2. W przypadku braku wygłoszenia riposty, uznaje się rezygnację strony postępowania z tego prawa.
Artykuł 19.
1. Świadek lub biegły musi się wypowiedzieć w terminie do 72 godzin od chwili powołania.
2. W uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu, może zostać przedłużony przez sędziego, jednak o nie więcej niż 120 godzin.
Artykuł 20.
1. Mowy końcowe mogą nastąpić w ciągu 72 godzin od decyzji sędziego w tej sprawie.
2. Strony postępowania mogą samowolnie zrezygnować z tego prawa.
3. W przypadku braku wypowiedzi uznaje się rezygnację strony postępowania z tego prawa.
Artykuł 21.
Sędzia ogłasza wyrok w ciągu 72 godzin od wygłoszenia mowy końcowej przez ostatnią ze stron.
ROZDZIAŁ V
[APELACJA]
Artykuł 22.
1. Apelację od orzeczenia sędziego wnosi się do Prezydenta Republiki Bialeńskiej.
2. Zgłaszający apelację jest zobowiązany wskazać, którą część wyroku zaskarża lub że zaskarża go w całości oraz uzasadnić swoje zdanie.
4. Trybunał Sprawiedliwości orzekający w trakcie postępowania apelacyjnego może uznać przeprowadzone dowody w postępowaniu I instancji jako ujawnione.
5. Orzeczenie wydane w trybie apelacji jest prawomocne z chwilą ogłoszenia.
Artykuł 23.
1. W przypadku, gdy ujawniły się nowe okoliczności nieznane sędziemu w trakcie orzekania bądź na wydanie orzeczenia miało wpływ przestępstwo, strony mogą wnioskować do Prezydenta o apelację nadzwyczajną postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
2. W razie uznania apelacji nadzwyczajnej za zasadną, sprawą zajmuje się specjalnie powołany Doraźny Sędzia Ludowy, który jest zobowiązany przeprowadzić ponownie postępowanie dowodowe na zasadach ogólnych. Prezydentowi przysługuje prawo oddalenia apelacji nadzwyczajnej w razie uznania jej za bezzasadną.
3. Doraźny Sędzia Ludowy może uznać przeprowadzone dowody w postępowaniu I instancji jako ujawnione.
4. Od wyroku wydanego w drodze apelacji nadzwyczajnej przysługuje apelacja na zasadach ogólnych.
ROZDZIAŁ VI
[REALIZACJA INNYCH ZADAŃ SĘDZIEGO LUDOWEGO]
Artykuł 24.
1. Sędzia Ludowy może orzekać o zgodności aktów normatywnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu na wniosek każdego obywatela Republiki Bialeńskiej.
2. Sędzia wydaje wyrok w terminie nie dłuższym niż 96 godzin.
Artykuł 25.
1. Sędzia Ludowy dokonuje powszechnie obowiązującej wykładni prawa na wniosek każdego obywatela Republiki Bialeńskiej.
2. Sędzia Ludowy wydaje wyrok w terminie nie dłuższym niż 96 godzin.
Artykuł 26.
1. Sędzia Ludowy rozstrzyga spory kompetencyjne między konstytucyjnymi organami państwa na wniosek przynajmniej jednego konstytucyjnego organu państwa uznającego się za właściwego do realizacji tej samej sprawy.
2. Sędzia Ludowy wydaje wyrok w terminie nie dłuższym niż 96 godzin.
ROZDZIAŁ VII
[PRZEPISY KOŃCOWE]
Artykuł 27.
Sędzia Ludowy w drodze zarządzenia może określić sprawy istotne dla administracyjnego funkcjonowania władzy sądowniczej.
Artykuł 28.
1. Niniejsza ustawa wchodzi w życie z chwilą ogłoszenia.
2. W chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, traci moc ustawa specjalnej o sądownictwie z 3 stycznia 2017 r.
/-/ Andrzej Swarzewski
Prezydent Republiki Bialeńskiej